Δίαιτα χαμηλή σε FODMAP στην αντιμετώπιση του ευερέθιστου εντέρου
Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) είναι μια από τις πιο διαδεδομένες λειτουργικές διαταραχές του πεπτικού συστήματος, επηρεάζοντας περίπου το 10–15% του παγκόσμιου πληθυσμού. Παρόλο που δεν αποτελεί απειλητική για τη ζωή πάθηση, η επίδρασή του στην ποιότητα ζωής των ασθενών είναι συχνά καταστροφική. Ο πόνος, το φούσκωμα, οι ασταθείς κενώσεις με εναλλαγή διάρροιας και δυσκοιλιότητας και η επίμονη δυσφορία αποτελούν καθημερινότητα για πολλούς. Επίσης, περίπου 50% των ασθενών με ΣΕΕ δεν έχουν διαγνωστεί επίσημα.
Παρά την υψηλή επίπτωση του ΣΕΕ, η ακριβής αιτιολογία του παραμένει πολύπλοκη και πολυπαραγοντική. Πιστεύεται ότι σχετίζεται με δυσλειτουργίες του εντερικού νευρικού συστήματος, διαταραχές του μικροβιώματος, εντερική υπερευαισθησία, χρόνιο στρες και ανισορροπία στη διατροφή. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ασθενείς καταφεύγουν σε πολλαπλές δοκιμές φαρμάκων, αλλαγές στη ρουτίνα τους και εξαντλητικές προσπάθειες να προσδιορίσουν ποιες τροφές πυροδοτούν τα συμπτώματα—συχνά χωρίς επιτυχία.
Τα πιο πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι το ΣΕΕ επηρεάζει περισσότερες γυναίκες από άνδρες, και συχνά εμφανίζεται σε νεαρή ενήλικη ηλικία. Επιπλέον, το άγχος και η ψυχολογική κατάσταση φαίνεται να παίζουν κεντρικό ρόλο στην ένταση των συμπτωμάτων, ενώ η διατροφή είναι ένας από τους σημαντικότερους εξωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη βαρύτητα της πάθησης.
Το IBS είναι μια χρόνια πάθηση, αλλά μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά με σωστή διατροφή, έλεγχο του άγχους και εξατομικευμένη θεραπεία.
Συχνά για την αντιμετώπιση του ευερέθιστου εντέρου δίνεται μία δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζυμώσιμους υδατάνθρακες που ονομάζεται δίαιτα χαμηλή σε FODMAP.
Η δίαιτα χαμηλή σε FODMAP περιλαμβάνει μια διατροφή που είναι χαμηλή σε ορισμένους υδατάνθρακες οι οποίοι έχουν δυσάρεστα συμπτώματα στο εντερικό σύστημα ατόμων που είναι ευαίσθητα σε αυτούς. O περιορισμός των τροφίμων που περιέχουν τέτοιους υδατάνθρακες φαίνεται να βελτιώνει σε σημαντικό βαθμό τα συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου.
Η διατροφική προσέγγιση που έβρισκε εφαρμογή τα περασμένα χρόνια για την αντιμετώπιση του συνδρόμου του ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) είχε ως στόχο τον αποκλεισμό των τροφών εκείνων τα οποία ενεργοποιούσαν τα συμπτώματα. Οι τροφές αυτές δεν είχαν κάποια κοινά χαρακτηριστικά, δεν ανήκαν σε κάποια κατηγορία αλλά μπορεί να ήταν κάποια φρούτα και λαχανικά, κάποια γαλακτοκομικά και όσπρια. Ύποπτες τροφές που μπορούσαν να προκαλέσουν συμπτώματα ήταν κυρίως τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, διαλυτές και αδιάλυτες που επιδρούν στον όγκο του περιεχομένου του παχέος εντέρου και των κοπράνων. Οι τροφές αυτές πλέον έχουν ομαδοποιηθεί βάσει κάποιων κοινών συστατικών.
FODMAP είναι τα αρχικά μιας ομάδας σακχάρων που βρίσκονται σε διάφορα τρόφιμα όπως γαλακτοκομικά, φρούτα και λαχανικά, όσπρια, σιτάρι, γλυκαντικές ύλες και έχουν επίδραση στη λειτουργία του εντέρου. Αυτά τα σάκχαρα είναι ζυμώσιμοι Ολιγοσακχαρίτες, Δισακχαρίτες, Μονοσακχαρίτες και Πολυόλες.
Η δίαιτα FODMAP εφαρμόζεται κυρίως σε άτομα που αντιμετωπίζουν γαστρεντερικές διαταραχές, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου. Πρόκειται για μια διατροφική προσέγγιση που στοχεύει στη μείωση των συμπτωμάτων, όπως φούσκωμα, αέρια, κοιλιακό άλγος, διάρροια και δυσκοιλιότητα, μέσω της περιορισμένης πρόσληψης συγκεκριμένων υδατανθράκων που είναι δύσκολα απορροφήσιμοι και προκαλούν ζύμωση στο έντερο. Μπορεί ακόμη να βελτιώσει τη λειτουργία του εντέρου σε άτομα που βιώνουν χρόνια φλεγμονή ή έχουν ευαισθησία σε ορισμένες τροφές.
Επιπλέον, η δίαιτα FODMAP μπορεί να βρει εφαρμογή σε άτομα με ενδομητρίωση, καθώς η φλεγμονή που προκαλείται από τη νόσο μπορεί να επηρεάσει το πεπτικό σύστημα. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει σε περιπτώσεις δυσανεξίας στη λακτόζη και άλλων διαταραχών που συνδέονται με τη ζύμωση των τροφών.
-απόσπασμα από το βιβλίο “Ανακαλύπτοντας τη δίαιτα FODMAP’
