Τι να προσέχει ο ασθενής τις πολύ ζεστές μέρες του καλοκαιριού; Επηρεάζει η ζέστη το σάκχαρο; Τι μπορεί να κάνει κάποιος;
Το καλοκαίρι και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την υγεία των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη. Η ζέστη δυσκολεύει τη θερμορρύθμιση και αυξάνει τον κίνδυνο αφυδάτωσης, υπογλυκαιμίας ή θερμοπληξίας
Τι να προσέχει ο ασθενής με διαβήτη στη ζέστη:
- Ενυδάτωση: Πίνετε άφθονο νερό, ακόμα κι αν δεν διψάτε. Αποφύγετε αλκοόλ, καφεΐνη και ζαχαρούχα ροφήματα που προκαλούν διούρηση.
- Έλεγχος σακχάρου: Μετρήστε το σάκχαρο πιο συχνά, ειδικά πριν και μετά από δραστηριότητες. Η ζέστη μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση της ινσουλίνης.
- Αποθήκευση φαρμάκων: Φυλάξτε την ινσουλίνη και τα φάρμακα σε δροσερό μέρος. Μην τα αφήνετε στον ήλιο ή στο αυτοκίνητο. Χρησιμοποιήστε φορητό ψυγειάκι αν χρειαστεί.
- Ρούχα και προστασία: Φορέστε ανοιχτόχρωμα, ελαφριά ρούχα και καπέλο. Χρησιμοποιήστε αντηλιακό για να αποφύγετε εγκαύματα που μπορεί να επηρεάσουν το σάκχαρο.
- Φροντίδα ποδιών: Μην περπατάτε ξυπόλυτοι. Ελέγχετε τα πόδια για τραύματα και χρησιμοποιείτε ειδικά παπούτσια στην παραλία.
- Δραστηριότητες: Ασκηθείτε τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας. Η έντονη δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία, ειδικά αν δεν προσαρμοστεί η δόση της ινσουλίνης.
- Υγρασία: Ο συνδυασμός ζέστης και υγρασίας δυσκολεύει την εξάτμιση του ιδρώτα και αυξάνει τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης
Αν εμφανιστούν συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, σύγχυση ή ταχυκαρδία, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Η θερμοπληξία είναι επείγουσα κατάσταση.
Η ζέστη μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα επίπεδα γλυκόζης στους διαβητικούς, και μάλιστα με διπλό τρόπο: είτε προκαλώντας υπεργλυκαιμία, είτε υπογλυκαιμία, ανάλογα με τις συνθήκες και τη φαρμακευτική αγωγή.
Η ζέστη οδηγεί σε υπεργλυκαιμία. Η ζέστη αυξάνει την εφίδρωση και την απώλεια υγρών. Η αφυδάτωση μειώνει την κυκλοφορία του αίματος και την απορρόφηση της ινσουλίνης, οδηγώντας σε αύξηση της γλυκόζης.
Η ταχύτερη απορρόφηση της ινσουλίνης μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία. Και αυτό συμβαίνει σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες όταν η κυκλοφορία του αίματος είναι φυσιολογική, κάτι που μπορεί να προκαλέσει απότομη πτώση της γλυκόζης.
Αλλοίωση φαρμάκων Η ινσουλίνη και άλλα φάρμακα χάνουν την αποτελεσματικότητά τους όταν εκτίθενται σε θερμό περιβάλλον. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες τιμές σακχάρου.
Μειωμένη θερμορρύθμιση Οι διαβητικοί έχουν συχνά μειωμένη ικανότητα θερμορρύθμισης, κάτι που επηρεάζει την καρδιαγγειακή λειτουργία και την εφίδρωση, αυξάνοντας τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης και απορρύθμισης της γλυκόζης.
Αυξημένος μεταβολισμός Η ζέστη αυξάνει τις καύσεις του οργανισμού, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία, ειδικά αν συνδυάζεται με σωματική δραστηριότητα.
Συμπτώματα υπεργλυκαιμίας είναι: έντονη δίψα και ξηροστομία, συχνοουρία, θολή όραση, κόπωση και ατονία, κοιλιακό άλγος, δύσπνοια, κακουχία, ξηρό δέρμα και καθυστερημένη επούλωση πληγών.
Συμπτώματα υπογλυκαιμίας είναι: εφίδρωση (παραπάνω από το φυσιολογικό), τρέμουλο, ταχυκαρδία, ζάλη ή σύγχυση, πείνα, ευερεθιστότητα, θολή όραση, αδυναμία ή υπνηλία, πιθανή απώλεια συνείδησης.
Η ζέστη μπορεί να καλύψει ή να ενισχύσει κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνεται συχνός έλεγχος γλυκόζης και να υπάρχει επαρκής ενυδάτωση.
Η πρόληψη υπεργλυκαιμίας και υπογλυκαιμίας κατά τη διάρκεια της ζέστης είναι ζωτικής σημασίας για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. Ακολουθούν πρακτικοί τρόποι πρόληψης που μειώνουν τον κίνδυνο απορρύθμισης της γλυκόζης
Πίνετε νερό συχνά, ακόμα κι αν δεν διψάτε.
Αποφύγετε αλκοόλ και καφεΐνη, που προκαλούν αφυδάτωση.
Μείνετε σε δροσερά μέρη και αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες αιχμής (12:00–17:00).
Μην παραλείπετε γεύματα — ειδικά το πρωινό και το προ του ύπνου σνακ.
Προτιμήστε συχνά και μικρά γεύματα με σύνθετους υδατάνθρακες και πρωτεΐνη.
Έχετε πάντα μαζί σας γλυκόζη σε μορφή χαπιών ή χυμό για επείγουσα αντιμετώπιση υπογλυκαιμίας.
Ελέγξτε αν η ινσουλίνη ή τα φάρμακα σας είναι αποθηκευμένα σωστά (κάτω από 25°C).
Συζητήστε με τον γιατρό σας για προσαρμογή δόσεων σε περιόδους έντονης ζέστης ή δραστηριότητας.
Ασκηθείτε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
Μην ξεκινάτε άσκηση αν το σάκχαρο είναι πολύ χαμηλό ή πολύ υψηλό.
Έχετε μαζί σας νερό και σνακ κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Εκπαιδεύστε τους οικείους σας για τα συμπτώματα υπογλυκαιμίας και πώς να βοηθήσουν.
Φορέστε ιατρικό βραχιόλι ή έχετε μαζί σας κάρτα με πληροφορίες για τον διαβήτη σας.